Blockchain w opiece zdrowotnej: wyzwania

Blockchain w opiece zdrowotnej: wyzwania
Technologia blockchain, wspierająca kryptowaluty takie jak Bitcoin, była reklamowana jako złoty środek, mający rozwiązać problemy związane z interoperacyjnością i bezpieczeństwem danych w branży opieki zdrowotnej i – prawdopodobnie – rozpocząć nową erę spersonalizowanych usług medycznych i badań naukowych.

Istnieją jednak również przykryte tą sławą kwestie złożoności i wyzwania dotyczące finansowania, implementacji i zarządzania ekosystemem blockchain. Porozmawialiśmy z Kirillem Timofeevem (Senior Project Manager and Lead Blockchain Expert w DataArt), który podzielił się z nami cennymi poglądami na temat problemów branży opieki zdrowotnej w kontekście użycia technologii blockchain.

Czym jest blockchain?

Generalnie, blockchain to cyfrowy rejestr, w którym odnotowywane są w kolejności chronologicznej wszystkie transakcje. W przeciwieństwie do scentralizowanych systemów bankowych czy rządowych, dane z tego rejestru są zdecentralizowane i przechowywane w sieci zreplikowanych, nieustannie synchronizowanych baz danych w wielu kopiach. Ze względów bezpieczeństwa, użytkownicy mogą aktualizować tylko blok, do którego mają dostęp, a zmiany te są replikowane na przestrzeni całej sieci. Co najważniejsze wszystkie dane wejściowe są oznaczone konkretną datą i godziną. Użytkownicy sieci blockchain, którzy aktualizują rejestr otrzymują za to wynagrodzenie w formie waluty cyfrowej lub „tokenów”.

Potencjalne korzyści z użycia technologii blockchain w opiece zdrowotnej

W kontekście branży opieki zdrowotnej, blockchain może potencjalnie rozwiązać wiele problemów, takich jak koordynacja, bezpieczeństwo danych czy kwestie związane z interoperacyjnością. Każdego dnia branża medyczna generuje nowe dane – historie choroby, wyniki badań laboratoryjnych, rachunki, badania kliniczne, zdalne monitorowanie i inne – które często są przechowywane w wielu różnych, odizolowanych bazach danych. Blockchain może ujarzmić ogromny strumień danych, jednocześnie poprawiając jakość opieki poprzez usprawnienie udostępniania historii choroby, ochronę danych wrażliwych przed hakerami oraz zapewnienie pacjentom większej kontroli nad informacjami ich dotyczącymi. Blockchain może, na przykład, agregować dane na temat stanu zdrowia i przepisywanych pacjentowi leków z różnych placówek, by wygenerować jeden aktualny rejestr, do którego każdy lekarz może odnieść się, gdy pacjent trafia pod jego opiekę.

Wykres nr 1: Blokchain w branży medycznej i opiece zdrowotnej (źródło: DataArt)

Wykres nr 2: Przykłady użycia Blokchain w opiece zdrowotnej

  1. Elektroniczne historie chorób – interoperacyjność. Blockchain może poprawić interoperacyjność w zakresie agregacji i dystrybucji elektronicznych historii chorób, zapewniając łatwy dostęp do historii zabiegów medycznych, informacji o przyjmowanych lekach i wynikach przeszłych badań.
  2. Łańcuch dostaw – spójność. Blockchain może pomóc w weryfikacji każdej transakcji zachodzącej pomiędzy wytwórcami leków, sprzedawcami, farmaceutami i pacjentami oraz bezpiecznej dystrybucji leków. Potencjalnie może to pomóc w redukcji nielegalnego obrotu lekami (szkody wynoszą ok $200 w skali roku).
  3. Rozwój leków. Blockchain może usprawnić proces produkcji nowych leków sprawiając, że wyniki badań pacjentów będą łatwiej dostępne.
  4. Inteligentne kontrakty. Na bazie blockchain mogą zostać stworzone protokoły oparte na regułach, według których kontrakty są wykonywane tylko wtedy, kiedy spełnione są określone warunki. Na przykład: ubezpieczenie zdrowotne konkretnego pacjenta obejmuje elementy, które są uruchamiane w momencie, kiedy korzysta on z opieki zdrowotnej i zapewniają poprawne opłacenie określonych usług.

Wprowadzanie technologii blockchain

Branża medyczna, będąc pod wrażeniem potencjalnych korzyści z wykorzystania blockchain, stara się go wprowadzać na skalę globalną. Healthcare Rallies for Blockchain, badanie IBM obejmujące 200 osób reprezentujących kadrę kierowniczą w sektprze medycznym w 16 krajach – wykazało, że 16% badanych planowało wprowadzić komercyjne rozwiązanie blockchain w bieżącym roku, a aż 56% - zrobić to do 2020. W zeszłym roku Alibaba w partnerstwie z chińskim miastem Changzou wprowadziła pierwszą w kraju aplikację opartą o blockchain, dedykowaną branży opieki zdrowotnej. Co więcej, IBM Watson, podpisało 2-letnią umowę z US FDA, dotyczącą testowania technologii blockchain w kontekście bezpiecznego udostępniania danych pacjentów.

Trudności w szacowaniu wielkości rynku blockchain w opiece medycznej

Mimo potencjalnych korzyści płynących z użycia blockchain w branży opieki zdrowotnej, trudno jest oszacować wielkość tego rynku. Kirill Timofeev, Senior Project Manager and Lead Blockchain Expert w DataArt, łączy tę trudność z konstrukcją technologii blockchain, według której nie jest ona odpowiedzią na konkretny problem, a raczej technologią leżącą u podstaw rozwiązań, które mogłyby być użyte w medycynie.

Rozwiązania oparte o blockchain mogłyby istotnie wpłynąć na przetwarzanie roszczeń, programy motywacyjne dedykowane pacjentom, łańcuch dostaw wyrobów medycznych oraz zapobieganie nadużyciom. Każdy z tych segmentów ma potencjał wzrostu do wartości rzędu miliardów dolarów. Jako przykład, Timofeev cytuje niedawne ogłoszenie IBM, o tym, że zamierzają oni używać technologii rozproszonego rejestru w celu uproszczenia łańcuchów dostaw. Obecnie lokalne i narodowe agencje prowadzą rejestr, który kosztuje ponad dwukrotnie więcej niż fizyczny transport [1].

Blockchain: wyzwania

Istnieją istotne wyzwania w kontekście zastosowania technologii blockchain w opiece zdrowotnej, zarówno techniczne jak i związane z własnością. Wraz ze wzrostem zaawansowania technologii, wyzwania techniczne, takie jak prędkość przetwarzania, czy duplikacja danych, zostaną rozwiązane. Timofeev uważa, że największe przeszkody tkwią w kwestiach związanych z własnością (publiczną vs. prywatną). Jako potencjalne rozwiązanie, Timofeev wymienia inicjatywę blockchain stworzoną przez rząd Estonii, pozwalającą firmą na budowanie własnych rozwiązań i tworzenie nowego ekosystemu innowacji w opiece zdrowotnej. Ale publiczny blockchain nie gwarantuje, że informacje w nim zawarte będą dostępne dla wszystkich.

Zgodnie z opinią naszego eksperta, innym ważnym wyzwaniem technicznym dla rozwiązań opartych o rozproszone rejestry jest zgodność z zewnętrznymi regulacjami HIPAA przy jednoczesnej dystrybucji danych w ramach sieci. System musi być zaprojektowany w taki sposób, by niemożliwe było nagięcie go z punktu widzenia kryptografii. Tylko w styczniu 2018, 433192 osoby zostały dotknięte naruszeniami bezpieczeństwa danych [1], czego możnaby uniknąć, gdyby polegać na rozwiązaniach opartych o blockchain.

Kto zapłaci?

Nawet jeśli rząd USA sfinansował do tej pory kilka inicjatyw związanych z blockchain, wciąż nie jest pewne, kto weźmie na siebie koszty implementacji. Timofeev uważa, że finansowanie będzie zależał od tego, kto będzie kierował rewolucją blockchain. Jeśli rząd USA powróciłby do tematu, firmy, które chciałyby rozwijać nowe rozwiązania, mogłyby płacić za możliwość przyłączenia się do sieci. O ile indywidualne firmy raczej będą budować swoje własne rozwiązania, system blockchain pokrywające cały system opieki zdrowotnej w Stanach Zjednoczonych wymagałoby rządowego wsparcia. Możliwe byłoby również stworzenie konsorcjum złożonego z firm zainteresowanych przeprowadzeniem tej innowacji na szeroką skalę.

Zmiany w ekosystemie opieki zdrowotnej

Podkreśliliśmy już kwestie spójności systemów przetwarzania płatności, interoperacyjności danych i korzyści związanych z bezpieczeństwem, które są w stanie zmienić sposób, w jaki obecnie funkcjonuje system opieki zdrowotne. Na przykład – badania farmaceutyczne mogłyby zmienić się z czasochłonnego, żmudnego procesu w sprawny i efektywny. Jeśli dane pacjentów byłyby przechowywane z wykorzystaniem rozwiązań opartych o blockchain, w których kwestie kontroli, własności i dostępu do danych byłyby przypisane do pacjentów, wpłynęłoby to w istotnym stopniu na sposoby, w jakie firmy dostają się do i używają zarówno danych pozwalających na identyfikację pacjentów, jak i danych utajnionych.

Według Timofeeva, identyfikacja pacjentów, którzy byliby dobrymi kandydatami do udziału w badaniach klinicznych z technologią blockchain stałaby się prostsza. Badanie świadomości związanej z badaniami klinicznymi pokazało, że jedynie 16% pacjentów borykających się z rakiem, było świadomych, że prowadzone są badania kliniczne, które mogłyby odpowiadać na ich problemy zdrowotne [3]. Kiedy informacje są utajniane i dostarczane do rozproszonego rejestru, zapytania mogą być wygodnie i opłacalnie transmitowane do pacjentów i historie choroby mogą być ujawniane tylko wtedy, kiedy pacjenci wyrażą zgodę na potencjalne uczestnictwo w badaniach. Możliwość analizy wyników na przestrzeni wszystkich danych pacjenta przyniosłoby wymierne korzyści dla badań, ale pacjenci musieliby zgodzić się na przekazywanie utajnionych danych na potrzeby naukowe. W obszarach takich jak marketing produktów farmaceutycznych, pacjenci mogą jednak być mniej chętni do dzielenia się swoimi danymi za darmo i mogą poszukiwać sposobów na spieniężenie swoich danych.

Podsumowanie

Technologia blockchain może zmienić infrastrukturę IT branży opieki zdrowotnej ze scentralizowanej i wyizolowanej, opartej na małych systemach w rozproszoną, zdecentralizowaną i globalną, dzięki czemu podniesie się jakość zapewnianej opieki i zostaną wyeliminowane słabe punkty w zarządzaniu. Ścieżka do tego nowego stanu rzeczy jest co prawda pełna wyzwań i niepewności, ale branża medyczna będzie przeć do przodu popierając rosnącą liczbę inicjatyw blockchain, zyskując poparcie regulatorów, budując standardy i popierając założenia sukcesami na poziomie regionalnych i lokalnych przedsięwzięć. Zwrot w stronę jakości i medycyny opartej na dowodach stanie się katalizatorem pozwalającym na wprowadzenie technologii blockchain w obszar medyczny. By to miało szansę się zdarzyć, liderzy w sektorze, urzędnicy państwowi, płatnicy i innowatorzy technologiczni muszą pracować razem i konfrontować się z wyzwaniami, które przejęły kontrolę nad branżą opieki medycznej na całe dekady.

Źródła:
[1] Blockchain for supply chain. Link: www.ibm.com
[2] U.S. Department of Health and Human Services Office for Civil Rights. Breach Portal ocrportal.hhs.gov
[3] Clinical trial awareness, attitudes, and participation among patients with cancer and oncologists. Link: patientperceptions.lillycoi.com